कर्जवसुलीसाठी ग्राहकांना केले जाणारे फोन १६०० क्रमांक मालिकेतील फोन मानले जातील का, याबाबत एनबीएफसींनी रिझर्व्ह बँकेकडे स्पष्टता मागितली आहे. ग्राहकांनी हे क्रमांकही ब्लॉक केले तर कर्जवसुली कशी करायची, असा प्रश्न एनबीएफसींसमोर निर्माण झाला आहे.
१६०० क्रमांकाचा नियम का आला?
बँका आणि वित्तीय संस्थांकडून ग्राहकांना येणारे फोन ओळखता यावेत, यासाठी १६०० क्रमांक मालिका सुरू करण्यात आली आहे. या क्रमांकावरून सेवा आणि व्यवहाराशी संबंधित फोन करता येतात.
जाहिरातीसाठी किंवा नवीन कर्ज तसेच इतर उत्पादने विकण्यासाठी केले जाणारे फोन या क्रमांकावरून करू नयेत, असा नियम आहे.
एनबीएफसी क्षेत्रालाही या नियमाचे पालन करावे लागत आहे.
कर्जवसुलीचा फोन नेमका कोणत्या प्रकारात?
एनबीएफसींचा मुख्य प्रश्न याच मुद्द्यावर आहे. कर्जाचा हप्ता थकला असल्यास ग्राहकाला फोन करून पैसे भरण्याची आठवण करून दिली जाते. परतफेडीची तारीख, थकीत रक्कम आणि कर्जाशी संबंधित माहिती देण्यासाठीही फोन केले जातात.
हे फोन सेवा देण्याचा भाग आहेत की कर्जवसुलीचे स्वतंत्र फोन आहेत, याबाबत स्पष्टता नसल्याचे उद्योगाचे म्हणणे आहे.
“विक्रीसाठी केले जाणारे फोन १६०० क्रमांकावरून करू नयेत, याबाबत आमची सहमती आहे. मात्र कर्जवसुलीचे फोन सेवेशी संबंधित मानले जातील का, हे स्पष्ट होणे गरजेचे आहे,” असे चर्चेशी संबंधित विश्वसनीय सूत्रांनी सांगितले.
ग्राहकांनी १६०० क्रमांक ब्लॉक केला तर?
एनबीएफसींसमोर आणखी एक अडचण आहे. ग्राहकांना वारंवार कर्जवसुलीचे फोन येत असल्याने ते १६०० क्रमांक ब्लॉक करू शकतात.
असे झाल्यास एनबीएफसी ग्राहकांशी संपर्क कसा साधणार, हा प्रश्न आहे.
“मोठ्या प्रमाणात कर्जवसुलीचे फोन केले जातात. ग्राहकांनी हे क्रमांक ब्लॉक केले तर या व्यवस्थेचा उद्देशच अडचणीत येऊ शकतो,” असे सूत्रांनी सांगितले.
सामान्य क्रमांकावरून फोन करता येणार का?
समजा, ग्राहकाने १६०० क्रमांकावरून आलेला फोन उचलला नाही किंवा तो क्रमांक ब्लॉक केला. अशा परिस्थितीत एनबीएफसीला सामान्य फोन क्रमांकावरून ग्राहकाला पुन्हा फोन करता येईल का, याबाबतही स्पष्टता हवी आहे.
उद्योगातील एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले, “ग्राहकाने १६०० क्रमांकावरील फोन उचलला नाही तर पुढे त्याच्याशी संपर्क कसा साधायचा, हा प्रश्न आहे. एक दोन वेळा फोन केल्यानंतर क्रमांक ब्लॉक झाला तर सामान्य क्रमांकावरून फोन करता येईल का, हे स्पष्ट झाले पाहिजे.”
एनबीएफसींना नियम स्पष्ट होण्याची अपेक्षा
१६०० क्रमांकाचा मुख्य उद्देश ग्राहकांना बँका आणि वित्तीय संस्थांचे खरे फोन ओळखता यावेत आणि फसवणूक तसेच अनावश्यक फोन कमी व्हावेत हा आहे.
मात्र कर्जवसुलीचे फोन या नियमात नेमके कुठे येतात, हे स्पष्ट झाले तर एनबीएफसींना ग्राहकांशी संपर्क साधताना अडचण येणार नाही. आता या मुद्द्यावर रिझर्व्ह बँकेकडून स्पष्टता मिळण्याची उद्योगाची अपेक्षा आहे.
