भारत आणि अमेरिका यांच्यातील द्विपक्षीय व्यापार कराराच्या अंतिम तपशीलांची घोषणा फक्त अमेरिकेकडून भारताच्या स्पर्धकांपेक्षा प्राधान्य अटी मिळाल्यानंतरच केली जाईल, असे उद्योग आणि वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी गुरुवारी स्पष्ट केले. देशातील उद्योगांसाठी नवीन निर्यात संधी उघडणाऱ्या या करारासह येत्या काही महिन्यांत अनेक नवीन व्यापार करार पूर्ण होण्याच्या मार्गावर असल्याचेही त्यांनी सांगितले.
उद्योग आणि वाणिज्य मंत्री पीयूष गोयल यांनी राष्ट्रीय कार्यशाळेत बोलताना सांगितले की, अमेरिकेकडून भारताच्या स्पर्धकांपेक्षा प्राधान्य अटी मिळताच द्विपक्षीय व्यापार करार अंतिम केला जाईल आणि त्याचे सर्व तपशील जाहीर होतील.
त्यांनी नमूद केले की, भारताने यापूर्वी पूर्ण केलेले व्यापार करार देशातील व्यवसायांना मोठ्या प्रमाणात निर्यात संधी उपलब्ध करून देत आहेत. येत्या काही महिन्यांत आणि वर्षांत कॅनडा, मेक्सिको, चिली, ब्राझील नेतृत्वाखालील मर्कोसुर गट, दक्षिण आफ्रिकन कस्टम्स युनियन, गल्फ कोऑपरेशन कौन्सिल आणि इस्रायल यांच्यासोबतही नवीन करार पूर्ण होण्याची शक्यता आहे.
भारत आणि अमेरिका यांच्यात परस्पर फायदेशीर द्विपक्षीय व्यापार कराराबाबत चर्चा सुरू आहे. जून महिन्यात अमेरिकन व्यापार प्रतिनिधी आणि गोयल यांनी बाजारपेठ प्रवेश, डिजिटल व्यापार, पुरवठा साखळी मजबूत करणे, गैर-शुल्क अडथळे कमी करणे आणि सामरिक क्षेत्रातील सहकार्य या मुद्द्यांवर चर्चा केली होती. दोन्ही बाजूंनी संतुलित आणि व्यावसायिकदृष्ट्या अर्थपूर्ण कराराबाबत वचनबद्धता व्यक्त केली होती.
फेब्रुवारी महिन्यात दोन्ही देशांनी अंतरिम करारासाठी चौकट जाहीर केली होती.
व्यापार आकडेवारी आणि भविष्यातील दिशा
२०२५ मध्ये भारताची अमेरिकेकडे एकूण वस्तू निर्यात १०३.८२ अब्ज डॉलर तर अमेरिकेकडून भारताकडे ४५.६ अब्ज डॉलरची निर्यात झाली. दोन्ही देशांमधील एकूण द्विपक्षीय वस्तू व्यापार १४९.४२ अब्ज डॉलरवर पोहोचला. सेवा व्यापारात एकूण ९२.२३ अब्ज डॉलरची उलाढाल झाली, ज्यात भारताची निर्यात ४८.६७ अब्ज डॉलर तर आयात ४३.५६ अब्ज डॉलर होती.
भारताच्या व्यापारी धोरणात प्राधान्य अटी मिळवणे हा मुख्य अट ठरला असून, यामुळे देशातील निर्यातदारांना जागतिक स्पर्धेत अधिक अनुकूल स्थिती मिळण्याची अपेक्षा आहे. येत्या काळात अनेक नवीन करार पूर्ण झाल्यास भारतीय अर्थव्यवस्था आणि रोजगार निर्मितीला मोठा चालना मिळू शकतो.
