कॅनेडियन गुंतवणूकदार फेयरफॅक्स फायनान्शियल होल्डिंग्ज आयआयएफएल फायनान्समधील संपूर्ण भागविक्रीचा विचार करत आहे. आयडीबीआय बँकेतील बहुतांश हिस्सेदारी खरेदीच्या तयारीत असताना कंपनी आपल्या भारतीय कर्जगुंतवणुकींचे एकत्रीकरण करण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे.
फेयरफॅक्स फायनान्शियल होल्डिंग्ज लिमिटेडने मध्यम आकाराच्या भारतीय नॉन-बँकिंग वित्तीय कंपनी आयआयएफएल फायनान्समधील संपूर्ण हिस्सेदारी विकण्याचा विचार सुरू केला आहे. भारतीय वंशाचे कॅनेडियन उद्योगपती प्रेम वात्सा यांनी स्थापन केलेल्या या कंपनीचा हा निर्णय आयडीबीआय बँकेतील प्रस्तावित खरेदीशी थेट जोडलेला आहे.
जून ३० रोजीच्या आकडेवारीनुसार फेयरफॅक्सकडे आयआयएफएल फायनान्समध्ये १५.२ टक्के हिस्सेदारी होती. सध्या या कंपनीचे बाजारमूल्य सुमारे २.९ अब्ज डॉलर आहे. भागविक्रीच्या चर्चेनंतर सोमवारी मुंबई शेअर बाजारात आयआयएफएल फायनान्सच्या समभागाने सुरुवातीला २.४ टक्के वाढ नोंदवली होती, मात्र नंतर ती गमावून शेवटी १.२ टक्के घसरलेली बंद झाली.
फेयरफॅक्स जागतिक खाजगी इक्विटी कंपन्यांशी या भागविक्रीबाबत प्राथमिक स्वरूपाच्या चर्चा करत आहे. हे प्रस्ताव अद्याप सुरुवातीच्या टप्प्यात असून भविष्यात त्यात बदल होण्याची शक्यता आहे.
भागविक्री आणि आयडीबीआय बँक खरेदीचा थेट संबंध
फेयरफॅक्स आयडीबीआय बँकेतील ६०.७ टक्के हिस्सेदारी खरेदीसाठी सुधारित प्रस्ताव देण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे. सध्याच्या किंमतीनुसार या सौद्याचे मूल्य सुमारे ६.२ अब्ज डॉलर इतके असू शकते. यशस्वी झाल्यास ही भारतीय बँकिंग क्षेत्रातील सर्वात मोठी विदेशी गुंतवणूक ठरू शकते.
नियामक नियमांनुसार आयडीबीआय बँक खरेदीनंतर फेयरफॅक्सला आपल्या विद्यमान भारतीय कर्जगुंतवणुकींचे एकत्रीकरण करावे लागेल, असे समजते. कंपनीकडे आधीच सीएसबी बँकेमध्ये ४० टक्के हिस्सेदारी आहे.
आयआयएफएल कॅपिटलमध्येही वाढीव हिस्सेदारी
मे महिन्यात फेयरफॅक्सच्या भारतीय युनिटने आयआयएफएल कॅपिटल सर्व्हिसेस लिमिटेडमध्ये बहुतांश हिस्सेदारी घेण्यासाठी करार केला होता. ही कंपनी भांडवली बाजार आणि संपत्ती व्यवस्थापन क्षेत्रात कार्यरत आहे. आयडीबीआय बँक खरेदीनंतर फेयरफॅक्स आयआयएफएल कॅपिटलला आपल्या पूर्ण मालकीच्या उपकंपनीअंतर्गत आणण्याची योजना आखत आहे.
आयडीबीआय बँक खरेदीच्या संभाव्य सौद्यापूर्वी फेयरफॅक्सच्या भारतीय उपकंपनीने देशात भांडवल आणले आहे. भारतीय वित्तीय सेवा क्षेत्र सध्या अधिग्रहणाचे आकर्षण ठरत असून घरगुती बचत औपचारिक गुंतवणुकीकडे वळत असल्याने आणि कर्जमागणी वाढत असल्याने विदेशी गुंतवणूकदारांचे लक्ष या क्षेत्राकडे वाढले आहे.
फेयरफॅक्सचा हा निर्णय भारतीय बँकिंग आणि गैर-बँकिंग वित्तीय क्षेत्रात विदेशी गुंतवणुकीच्या एकत्रीकरणाची नवी दिशा दर्शवतो. आयडीबीआय बँक खरेदी यशस्वी झाल्यास कंपनी आपल्या कर्जविषयक गुंतवणुकींना अधिक सुसंगत स्वरूप देऊ शकते. मात्र भागविक्रीचे प्रस्ताव अद्याप प्राथमिक टप्प्यात असल्याने अंतिम निर्णय नियामक मंजुरी आणि बाजार परिस्थितीवर अवलंबून राहील. गुंतवणूकदारांसाठी ही हालचाल भारतीय वित्तीय क्षेत्रातील मोठ्या रणनीतिक बदलांचे संकेत देणारी आहे.
