रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने चार नॉन बँकिंग फायनान्शियल कंपन्यांचे Certificate of Registration म्हणजेच CoR रद्द केले आहे. यापैकी दोन कंपन्यांनी NBFC व्यवसायातून बाहेर पडल्यामुळे त्यांचे नोंदणी प्रमाणपत्र रद्द करण्यात आले, तर अन्य दोन कंपन्या विलीनीकरण किंवा कायदेशीर अस्तित्व समाप्त झाल्यामुळे NBFC म्हणून राहिलेल्या नाहीत. RBI ने ही कारवाई भारतीय रिझर्व्ह बँक कायदा, 1934 मधील कलम 45 IA च्या उपकलम 6 अंतर्गत केली आहे.
NBFC व्यवसायातून बाहेर पडलेल्या दोन कंपन्या
RBI च्या माहितीनुसार RAGA Tradecon Private Limited आणि Real Lease and Credit Private Limited यांनी NBFC व्यवसायातून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला आहे. त्यामुळे या दोन्ही कंपन्यांचे CoR रद्द करण्यात आले.
मुंबईतील RAGA Tradecon Private Limited ला RBI कडून 18 जून 2007 रोजी B 13.01871 क्रमांकाचे CoR देण्यात आले होते. हे प्रमाणपत्र 16 जुलै 2026 रोजी रद्द करण्यात आले.
दुसरीकडे, दिल्लीतील Real Lease and Credit Private Limited चे CoR 14 मार्च 2000 रोजी जारी करण्यात आले होते. कंपनीचा CoR क्रमांक B 14.01663 होता. RBI ने 20 जुलै 2026 रोजी हे प्रमाणपत्र रद्द केले आहे. RBI च्या नोंदीनुसार MCA कडे या कंपनीचे नाव Nitin Auto Trading Private Limited असे असून कंपनीचे LLP मध्ये रूपांतर झाले आहे.
विलीनीकरण आणि कायदेशीर अस्तित्व समाप्त झाल्याने दोन कंपन्यांवर कारवाई
RBI ने Chaitanya India Fin Credit Private Limited आणि Mirae Asset Sharekhan Financial Services Limited यांचेही CoR रद्द केले आहे. या दोन्ही प्रकरणांमध्ये NBFC चे कायदेशीर अस्तित्व विलीनीकरण, विलीनीकरणासह अन्य प्रक्रियांमुळे संपुष्टात आल्याचे कारण देण्यात आले आहे.
Chaitanya India Fin Credit Private Limited ला 16 डिसेंबर 2024 रोजी B 13.02504 क्रमांकाचे CoR मिळाले होते. मुंबईतील या कंपनीचे CoR 13 जुलै 2026 रोजी रद्द करण्यात आले.
Mirae Asset Sharekhan Financial Services Limited चे CoR 28 एप्रिल 2025 रोजी जारी करण्यात आले होते. या कंपनीचा CoR क्रमांक 13.01810 होता. RBI ने 1 जुलै 2026 रोजी हे प्रमाणपत्र रद्द केले.
CoR रद्द होण्याचा अर्थ काय?
NBFC म्हणून वित्तीय व्यवसाय करण्यासाठी RBI कडून Certificate of Registration आवश्यक असते. त्यामुळे CoR रद्द झाल्यानंतर संबंधित कंपनीला RBI च्या NBFC नोंदणीअंतर्गत व्यवसाय सुरू ठेवता येत नाही.
मात्र या चारही प्रकरणांमध्ये RBI ची कारवाई एकाच कारणामुळे झालेली नाही. दोन कंपन्यांनी स्वतःहून NBFC व्यवसायातून बाहेर पडण्याची प्रक्रिया स्वीकारली आहे, तर दोन कंपन्यांचे विलीनीकरण किंवा अन्य कायदेशीर प्रक्रियेमुळे स्वतंत्र अस्तित्व राहिलेले नाही.
