अमेरिकी राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी कॅनेडियन खाजगी जेट निर्माता बॉम्बार्डियरला अमेरिकेत विमान विक्री थांबवण्याचा स्पष्ट इशारा दिला आहे. कंपनीने स्थानिक पातळीवर उत्पादन सुरू न केल्यास त्यांची विमाने अमेरिकन बाजारपेठेत विकली जाणार नाहीत, असे ट्रम्प यांनी सांगितले. व्यापार तणाव वाढत असताना हा निर्णय कॅनडा-अमेरिका संबंधांवर नवा दबाव आणणारा ठरला आहे
अमेरिकी राष्ट्रपती डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोमवारी थेट बॉम्बार्डियर कंपनीला लक्ष्य करत म्हटले की, कंपनीने अमेरिकेत उत्पादन सुरू केल्याशिवाय त्यांची विमाने अमेरिकन बाजारपेठेत विकली जाणार नाहीत. त्यांनी सोशल मीडियावर लिहिले की, बॉम्बार्डियरची उत्पादने पुरेशी चांगली नाहीत आणि कंपनीने अमेरिकेला फक्त कमाईचे साधन समजणे थांबवावे. जर कंपनीला अमेरिकन बाजारपेठ हवी असेल तर तिथेच उत्पादन करावे लागेल.
हा इशारा वॉशिंग्टन आणि ओटावा यांच्यातील वाढत्या व्यापार वादाच्या पार्श्वभूमीवर आला आहे. कॅनडाने मंगळवारी अमेरिकेविरुद्ध प्रतिटॅरिफची लाट सुरू करण्याची तयारी केली आहे. ट्रम्प यांच्या दुसऱ्या कार्यकाळात जवळपास जागतिक पातळीवर टॅरिफची भिंत उभी राहत असताना अनेक व्यापारी भागीदारांनी तक्रारी केल्या आहेत.
बॉम्बार्डियरची अमेरिकन उपस्थिती आणि गुंतवणूक
मॉन्ट्रियल स्थित बॉम्बार्डियर कंपनी अमेरिकेत सुमारे साडेतीन हजार कर्मचारी काम करतात. कंपनीकडे अमेरिकेत अडीच हजाराहून अधिक पुरवठादार आहेत. टेक्सासमध्ये फ्लॅगशिप ग्लोबल ८००० जेटसाठी पंख तयार केले जातात. कंपनी आता सहाव्या सेवा केंद्राची स्थापना करत आहे. संरक्षण विभागासाठी कॅन्ससमध्ये कारखानाही आहे. बॉम्बार्डियरने सांगितले की, ते दरवर्षी अमेरिकन पुरवठादारांकडून अडीच अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त खरेदी करतात. कंपनीचे सुमारे ५१०० विमानांपैकी निम्मे अमेरिकेत कार्यरत आहेत.
एरोस्पेस क्षेत्रातील विश्लेषकांचे म्हणणे आहे की, व्यावसायिक जेट खरेदीदार बॉम्बार्डियरचे ऑर्डर रद्द करतील अशी शक्यता कमी आहे. बहुतेक बॉम्बार्डियर विमानांमध्ये अमेरिकी इंजिन वापरली जातात. अमेरिकी एरोस्पेस आणि संरक्षण क्षेत्राचा व्यापार अधिशेष १०९ अब्ज डॉलरपेक्षा जास्त आहे आणि निर्यात वाढली आहे. एरोस्पेस क्षेत्र अद्याप टॅरिफ युद्धापासून मोठ्या प्रमाणात सुरक्षित राहिले आहे. मात्र, ऑटोमोबाईल क्षेत्राप्रमाणेच एरोस्पेसही उत्तरेकडील शेजारी देशाशी घट्ट जोडलेले आहे.
यापूर्वी जानेवारीत ट्रम्प यांनी बॉम्बार्डियर ग्लोबल एक्सप्रेस जेटची प्रमाणपत्रे रद्द करण्याची आणि कॅनेडियन विमानांवर ५० टक्के आयात शुल्क लावण्याची धमकी दिली होती. तेव्हा प्रत्यक्षात असे घडले नाही. त्यानंतर कॅनडाने काही गल्फस्ट्रीम विमानांना प्रमाणपत्र दिले. जुलैमध्ये बॉम्बार्डियरने तिमाही महसूल ६ टक्क्यांनी वाढून २.१५ अब्ज डॉलर झाल्याचे जाहीर केले होते.
ट्रम्प यांच्या या इशार्यामुळे कॅनडा-अमेरिका व्यापार संबंध अधिक तणावपूर्ण होण्याची शक्यता आहे. बॉम्बार्डियरने अमेरिकेत गुंतवणूक सुरू ठेवण्याचे संकेत दिले आहेत. मात्र, स्थानिक उत्पादनाची अट आणि संभाव्य निर्बंध यामुळे कंपनीच्या रणनीतीत बदल होऊ शकतो. एरोस्पेस क्षेत्रातील एकात्मिक पुरवठा साखळी लक्षात घेता हा वाद फक्त एका कंपनीपुरता मर्यादित राहणार की संपूर्ण क्षेत्राला प्रभावित करेल, हे पुढील काही आठवड्यांत स्पष्ट होईल.
