ईटीएफसाठी आधारभूत किंमत, किंमत मर्यादा, पूर्वखुली सत्रातील लिलाव आणि व्यवहार पूर्ण न झाल्यास बंद प्रक्रिया यासंबंधीचे नवे नियम आता १ सप्टेंबरऐवजी ७ सप्टेंबर २०२६ पासून लागू होणार आहेत. बाजारातील संस्थांकडून मिळालेल्या अभिप्रायानंतर सेबीने हा निर्णय घेतला आहे.
अंमलबजावणीसाठी आणखी सहा दिवसांची मुदत
भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळाने म्हणजेच सेबीने एक्स्चेंज ट्रेडेड फंड अर्थात ईटीएफ व्यवहारांसाठी यापूर्वी जाहीर केलेल्या नियमांच्या अंमलबजावणीची तारीख पुढे ढकलली आहे. १५ जून २०२६ रोजी जारी करण्यात आलेल्या परिपत्रकानुसार हे नियम १ सप्टेंबरपासून लागू होणार होते. आता ही अंमलबजावणी ७ सप्टेंबर २०२६ पासून करण्यात येणार आहे.
बाजार यंत्रणेची तयारी लक्षात घेऊन निर्णय
शेअर बाजारांकडून प्राप्त झालेल्या अभिप्रायानंतर आणि नव्या नियमांची अंमलबजावणी कोणत्याही तांत्रिक किंवा कार्यात्मक अडचणीशिवाय व्हावी यासाठी सेबीने मुदतवाढ देण्याचा निर्णय घेतला. त्यामुळे बाजारातील विविध संस्था आणि संबंधित यंत्रणांना आवश्यक प्रणाली सज्ज करण्यासाठी अतिरिक्त वेळ मिळणार आहे.
कोणत्या नियमांचा समावेश?
सेबीच्या १५ जूनच्या परिपत्रकात ईटीएफसाठी काही महत्त्वाच्या बाजार यंत्रणांबाबत नियम निश्चित करण्यात आले होते. त्यामध्ये आधारभूत किंमत निश्चित करण्याची पद्धत, किंमत मर्यादा, बाजार उघडण्यापूर्वीच्या सत्रातील लिलाव प्रक्रिया आणि व्यवहार पूर्ण न झाल्यास लागू होणारी बंद प्रक्रिया यांचा समावेश आहे.
हे सर्व नियम ईटीएफ व्यवहार अधिक सुव्यवस्थित आणि पारदर्शक करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मानले जात आहेत.
इतर तरतुदींमध्ये कोणताही बदल नाही
सेबीने स्पष्ट केले आहे की, १५ जून २०२६ रोजी जारी केलेल्या मूळ परिपत्रकातील इतर सर्व तरतुदी कायम राहतील. बदल केवळ अंमलबजावणीच्या तारखेत करण्यात आला आहे.
बाजारातील संस्थांना आवश्यक सूचना
संबंधित बाजार पायाभूत संस्था आणि इतर संस्थांना नव्या नियमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी आवश्यक प्रणाली आणि प्रक्रिया तयार करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. गरजेनुसार संबंधित उपविधी, नियम आणि विनियमांमध्येही आवश्यक बदल करावे लागतील.
याशिवाय या बदलांची माहिती बाजारातील सहभागी आणि गुंतवणूकदारांपर्यंत पोहोचवण्याची जबाबदारीही संबंधित संस्थांवर सोपवण्यात आली आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय अर्थ?
सामान्य ईटीएफ गुंतवणूकदारांसाठी सध्या थेट कोणतीही तातडीची कारवाई आवश्यक नाही. मात्र, नव्या नियमांमुळे ईटीएफमधील किंमत निर्धारण आणि व्यवहार प्रक्रिया अधिक स्पष्ट व सुसंगत होण्यास मदत होऊ शकते. बाजारातील संस्था तांत्रिक तयारी पूर्ण केल्यानंतर हे नियम ७ सप्टेंबरपासून लागू होतील.
सेबीने हा निर्णय गुंतवणूकदारांच्या हिताचे संरक्षण आणि प्रतिभूती बाजाराचा सुव्यवस्थित विकास लक्षात घेऊन घेतला आहे.
