भारतीय शेअर बाजारातील गुंतवणूकदारांसाठी एक महत्त्वाची आर्थिक घडामोड समोर आली असून, नॅशनल स्टॉक एक्सचेंज ऑफ इंडिया लिमिटेडने (NSE) फ्युचर्स आणि ऑप्शन्स (F&O) विभागांतर्गत तीन नवीन वैयक्तिक सिक्युरिटीजचे करार सुरू करण्याची घोषणा केली आहे. जुलाई २३, २०२६ रोजी जारी करण्यात आलेल्या या परिपत्रकानुसार, SEBI च्या मार्गदर्शक तत्त्वांचे आणि मानदंडांचे पालन करत हा महत्त्वपूर्ण निर्णय घेण्यात आला आहे. या नव्या बदलामुळे डेरिव्हेटिव्ह बाजारातील उलाढालीला अधिक वेग येणार असून, ट्रेडर आणि गुंतवणूकदारांना गुंतवणुकीसाठी आणखी नवीन पर्याय उपलब्ध होणार आहेत.
नवीन करारांची अंमलबजावणी आणि पात्रता निकष
नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजच्या फ्युचर्स अँड ऑप्शन्स विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार, SEBI ने ३० डिसेंबर २०२४ रोजी जारी केलेल्या मास्टर सर्क्युलरातील निकषांच्या आधारे ही निवड करण्यात आली आहे. या प्रक्रियेअंतर्गत एथर एनर्जी लिमिटेड (Ather Energy Limited – ATHERENERG), बँक ऑफ महाराष्ट्र (Bank of Maharashtra – MAHABANK) आणि सॅजिलीटी लिमिटेड (Sagility Limited – SAGILITY) या तीन प्रमुख कंपन्यांच्या F&O
करार लागू केले जाणार आहेत. हे सर्व नवीन करार २६ ऑगस्ट २०२६ पासून अधिक व्यवहारांसाठी उपलब्ध असतील. तथापि, ऑगस्ट २०२६ च्या क्वार्टर सिग्मा (Quarter sigma) संगणन चक्राच्या पात्रता निकषांची पूर्तता करणे या̍साठी अनिवार्य असणार आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी आवश्यक तांत्रिक बाबी आणि भविष्यातील दिशा
या नवीन F&O करारांरम्यान बाजारात सहभागी होणाऱ्या सर्व सदस्यांसाठी व व्यापाऱ्यांसाठी एक्सचेंजने काही महत्त्वाच्या तांत्रिक सूचना दिल्या आहेत. आगामी २५ ऑगस्ट २०२६ रोजी स्वतंत्र परिपत्रकाद्वारे या सर्व सिक्युरिटीजचे मार्केट लॉट आणि स्ट्राइक स्किमची सविस्तर माहिती जाहीर केली जाईल. तसेच, लागू असणाऱ्या क्वांटिटी फ्रीझचे तपशील देखील कराराच्या फाईलमध्ये उपलब्ध असतील, जे २६ ऑगस्ट २०२६ पासून लागू होणार आहेत. सर्व ट्रेडिंग सदस्यांनी प्रत्यक्षात व्यवहार सुरू करण्यापूर्वी त्यांच्या ट्रेडिंग ऍप्लिकेशनमध्ये अपडेटेड contract.gz आणि NSE_FO कॉन्ट्रॅक्ट फाईल लोड करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे, जी एक्सट्रानेट सर्व्हर किंवा NSE च्या अधिकृत संकेतस्थळावरून डाउनलोड करता येईल. या बदलांमुळे बाजारातील तरलता वाढून गुंतवणूकदारांना जोखीम व्यवस्थापनासाठी नवे मार्ग मोकळे होणार आहेत.
