भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगात मध्ये किरकोळ गुंतवणूकदारांचा सहभाग आणखी मजबूत झाल्याचे दिसून आले आहे. AMFIच्या जून महिन्याच्या अहवालानुसार उद्योगाचा एकूण AUM 82.22 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचला. इक्विटी आधारित योजनांमध्ये 28,973.41 कोटी रुपयांचा निव्वळ ओघ झाला, तर SIPमधून महिन्यात 31,781 कोटी रुपयांची विक्रमी गुंतवणूक झाली. मात्र, कर्ज आधारित योजनांमधून 1.09 लाख कोटी रुपयांहून अधिक निधी बाहेर पडल्याने उद्योगाचा एकूण निव्वळ प्रवाह नकारात्मक राहिला.
किरकोळ गुंतवणूकदारांचा सहभाग वाढला
जूनअखेर म्युच्युअल फंड उद्योगातील एकूण फोलिओची संख्या 27.86 कोटींवर पोहोचली. महिन्यात फोलिओमध्ये सुमारे 20.31 लाखांची वाढ झाली. उद्योगाचा एकूण निव्वळ निधी प्रवाह 52,948.78 कोटी रुपयांनी नकारात्मक राहिला असला, तरी त्यामागे प्रामुख्याने डेट आणि अल्पकालीन रोख व्यवस्थापनातील मोठ्या हालचाली दिसून येतात. जूनअखेर उद्योगाचा निव्वळ AUM 82,22,480.04 कोटी रुपये होता, तर महिन्याचा सरासरी AUM 84,18,485.59 कोटी रुपये नोंदवला गेला.
इक्विटी फंडांकडे गुंतवणूकदारांचा वाढता कल
इक्विटी ओरिएंटेड योजनांमध्ये जूनमध्ये 28,973.41 कोटी रुपयांचा निव्वळ निधी आला. यामध्ये मिड कॅप फंडांचा वाटा 6,090.17 कोटी रुपये, स्मॉल कॅप फंडांचा 5,601.96 कोटी रुपये आणि फ्लेक्सी कॅप फंडांचा 5,231.31 कोटी रुपये होता.
लार्ज अँड मिड कॅप फंडांमध्ये 4,321.32 कोटी रुपये, मल्टी कॅप फंडांमध्ये 3,070.26 कोटी रुपये आणि लार्ज कॅप फंडांमध्ये 2,067.48 कोटी रुपयांचा निव्वळ ओघ झाला. सेक्टोरल आणि थीमॅटिक फंडांमध्येही 1,469.26 कोटी रुपयांची निव्वळ गुंतवणूक झाली.
याउलट ELSS योजनांमधून 633.88 कोटी रुपये आणि डिव्हिडंड यिल्ड फंडातून 49.44 कोटी रुपयांचा निव्वळ निधी बाहेर पडला.
डेट फंडातून मोठी रक्कम बाहेर
जूनमध्ये डेट आणि इनकम ओरिएंटेड योजनांमध्ये 1,09,053.65 कोटी रुपयांचा निव्वळ आउटफ्लो झाला. लिक्विड फंडातूनच 42,293.29 कोटी रुपये बाहेर पडले. लो ड्युरेशन फंडातून 16,484.01 कोटी आणि अल्ट्रा शॉर्ट ड्युरेशन फंडातून 11,426.26 कोटी रुपयांचा आउटफ्लो झाला.
मनी मार्केट फंडातून 10,595.39 कोटी रुपये, ओव्हरनाइट फंडातून 10,579.58 कोटी आणि कॉर्पोरेट बॉन्ड फंडातून 7,557.33 कोटी रुपये बाहेर पडले. मात्र क्रेडिट रिस्क फंड, फ्लोटर फंड यांसारख्या काही श्रेणींमध्ये निव्वळ गुंतवणूक सकारात्मक राहिली.
हायब्रिड फंडांमध्येही गुंतवणूक वाढली
हायब्रिड योजनांमध्ये जूनमध्ये 12,892.76 कोटी रुपयांचा निव्वळ निधी आला. यामध्ये आर्बिट्राज फंडांचा वाटा 5,799 कोटी रुपये होता. मल्टी अॅसेट अॅलोकेशन फंडांमध्ये 4,810.76 कोटी रुपये, तर बॅलन्स्ड हायब्रिड आणि अॅग्रेसिव्ह हायब्रिड फंडांमध्ये 2,121.28 कोटी रुपयांचा निव्वळ ओघ झाला.
यामुळे बाजारातील चढउतारांचा सामना करताना इक्विटीसोबत इतर मालमत्ता वर्गातही गुंतवणूक ठेवण्याकडे गुंतवणूकदारांचा कल असल्याचे दिसते.
ETF आणि गोल्ड ETFकडेही लक्ष
ETF आणि इतर योजनांमध्ये जूनमध्ये 16,724.26 कोटी रुपयांचा निव्वळ ओघ झाला. यामध्ये इतर ETFमधून 13,237.76 कोटी रुपये आले. गोल्ड ETFमध्ये 3,443.23 कोटी रुपयांची निव्वळ गुंतवणूक झाली.
इंडेक्स फंडांमध्ये मात्र 58.54 कोटी रुपयांचा किरकोळ निव्वळ आउटफ्लो नोंदवला गेला.
SIP गुंतवणुकीचा नवा विक्रम
म्युच्युअल फंड उद्योगासाठी जूनमधील सर्वात महत्त्वाचा संकेत म्हणजे SIP गुंतवणुकीचा मजबूत वेग. महिन्यात SIPमधून 31,781 कोटी रुपयांचा निधी आला. यासोबत SIP खात्यांची संख्या 9.78 कोटींवर पोहोचली असून SIPद्वारे व्यवस्थापित AUM 17,70,482 कोटी रुपये असल्याचे AMFIच्या आकडेवारीत नमूद करण्यात आले आहे.
यातून बाजारातील अल्पकालीन चढउतारांपेक्षा नियमित आणि दीर्घकालीन गुंतवणुकीवर भारतीय गुंतवणूकदारांचा भर वाढत असल्याचे स्पष्ट होते.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
जूनची आकडेवारी पाहिल्यास म्युच्युअल फंड उद्योगातील दोन वेगळे प्रवाह स्पष्ट दिसतात. एका बाजूला डेट फंडातून मोठ्या प्रमाणावर पैसा बाहेर पडला, तर दुसऱ्या बाजूला इक्विटी, हायब्रिड आणि ETFमध्ये गुंतवणूक वाढली. विशेषतः मिड कॅप, स्मॉल कॅप आणि फ्लेक्सी कॅप फंडांना मिळालेला प्रतिसाद किरकोळ गुंतवणूकदारांच्या जोखीम घेण्याच्या क्षमतेकडे निर्देश करतो.
मात्र केवळ एका महिन्याच्या निव्वळ ओघावरून भविष्यातील परताव्याचा अंदाज बांधणे योग्य ठरणार नाही. गुंतवणूकदारांनी आपल्या जोखीम क्षमतेनुसार मालमत्ता वाटप, गुंतवणुकीचा कालावधी आणि फंडाची गुणवत्ता यांचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे.
AMFIची जूनची आकडेवारी भारतीय म्युच्युअल फंड बाजारात दीर्घकालीन किरकोळ सहभाग मजबूत होत असल्याचे दर्शवते. SIPमधील विक्रमी गुंतवणूक आणि इक्विटी फंडांमधील सकारात्मक प्रवाह हा त्याचा महत्त्वाचा संकेत आहे. दुसरीकडे डेट फंडातील मोठा आउटफ्लो हा प्रामुख्याने निधी व्यवस्थापनातील बदलांकडे लक्ष वेधतो.
एकूणच, जूनमध्ये म्युच्युअल फंड उद्योगाची कथा केवळ AUM वाढीची नाही, तर भारतीय गुंतवणूकदारांच्या बदलत्या गुंतवणूक पद्धतीची आहे. नियमित SIP, इक्विटी आणि विविध मालमत्ता वर्गांमध्ये गुंतवणुकीचा वाढता कल पुढील काळात उद्योगाच्या वाढीसाठी महत्त्वाचा आधार ठरू शकतो.
