कृत्रिम बुद्धिमत्तेसाठी मोठ्या प्रमाणावर डेटा सेंटर उभारण्याच्या खर्चामुळे आर्थिक दबाव वाढलेल्या ओरॅकलने प्रस्तावित नोकरकपातीचा आकार आणखी वाढवला आहे. कंपनीच्या २०२६ पुनर्रचना योजनेचा खर्च आता सुमारे २.८ अब्ज डॉलरवर पोहोचला असून, कंपनीचे अध्यक्ष लॅरी एलिसन यांना ५० दशलक्ष समभाग विकण्याची परवानगी देणारी नवी योजना जाहीर झाली आहे.
ओरॅकलच्या आर्थिक व्यवस्थापनावर कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रातील मोठ्या गुंतवणुकीचा परिणाम दिसून येत आहे. कंपनीने २०२६ पुनर्रचना योजनेअंतर्गत होणाऱ्या नोकरकपातीशी संबंधित अपेक्षित खर्च वाढवून सुमारे २.८ अब्ज डॉलर केला आहे. या खर्चातील मोठा हिस्सा कर्मचाऱ्यांना देण्यात येणाऱ्या सेवासमाप्ती लाभांशी संबंधित आहे.
कंपनीने नियामक कागदपत्रात दिलेल्या माहितीनुसार, आतापर्यंत या पुनर्रचना योजनेसाठी सुमारे २.१ अब्ज डॉलरचा खर्च नोंदवण्यात आला आहे. आता आणखी ७० कोटी डॉलरची वाढ अपेक्षित आहे. कंपनीने यामागे आगामी काळात करण्यात येणाऱ्या अतिरिक्त उपाययोजनांचा उल्लेख केला आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता केंद्रांचा वाढता खर्च
ओरॅकलकडून कृत्रिम बुद्धिमत्ता संबंधित ग्राहकांसाठी मोठ्या प्रमाणावर डेटा सेंटर उभारले जात आहेत. या विस्तारासाठी मोठ्या भांडवली खर्चाची आवश्यकता असल्याने कंपनीच्या रोख प्रवाहावर दबाव निर्माण झाला आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रातील वाढती मागणी पूर्ण करण्यासाठी डेटा सेंटरची क्षमता वाढवणे हा कंपनीच्या दीर्घकालीन धोरणाचा महत्त्वाचा भाग आहे. मात्र त्याच वेळी या प्रकल्पांसाठी होणारा मोठा खर्च कमी कालावधीत आर्थिक शिस्त राखण्याचे आव्हान निर्माण करत आहे.
याच पार्श्वभूमीवर ओरॅकलने खर्च कमी करण्यासाठी कर्मचाऱ्यांची संख्या घटवण्यास सुरुवात केली आहे.
एका वर्षात कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत मोठी घट
मे महिन्याच्या अखेरीस ओरॅकलकडे अमेरिकेत सुमारे ४९ हजार कर्मचारी होते, तर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सुमारे ९२ हजार कर्मचारी कार्यरत होते. एका वर्षाच्या तुलनेत कंपनीच्या एकूण कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत सुमारे २१ हजारांची घट झाली आहे.
कंपनीच्या मुख्य आर्थिक अधिकाऱ्यांनी खर्चातील साधेपणा आणि कार्यक्षमतेशी संबंधित उपाययोजना कंपनीला खर्च कमी करण्यास तसेच नफ्याचे प्रमाण सुरक्षित ठेवण्यास मदत करत असल्याचे सांगितले आहे.
यावरून ओरॅकलसमोर सध्या दोन परस्परविरोधी आर्थिक गरजा असल्याचे दिसते. एका बाजूला कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रातील मागणी पूर्ण करण्यासाठी मोठी गुंतवणूक आवश्यक आहे, तर दुसऱ्या बाजूला या गुंतवणुकीचा आर्थिक ताण नियंत्रित ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे ठरत आहे.
याच काळात कंपनीचे अध्यक्ष आणि सुमारे ४० टक्के समभागांचे मालक लॅरी एलिसन यांच्या समभाग विक्री योजनेची माहितीही समोर आली आहे.
२२ जून रोजी स्वीकारण्यात आलेल्या या योजनेनुसार २४ ऑक्टोबरपर्यंत एलिसन यांना ५० दशलक्ष ओरॅकल समभाग विकण्याची परवानगी आहे. २२ जून रोजी कंपनीचा समभाग १७५.०७ डॉलरवर बंद झाला होता. त्या दराने ५० दशलक्ष समभागांची किंमत सुमारे ८.७५ अब्ज डॉलर होते.
मात्र त्यानंतर ओरॅकलच्या समभागाच्या बाजारभावात सुमारे १६ टक्क्यांची घट झाली आहे.
लॅरी एलिसन यांनी त्यांचा मुलगा डेव्हिड एलिसन यांच्या मागील वर्षीच्या पॅरामाउंट ग्लोबल ताबा व्यवहारासाठी मोठ्या प्रमाणावर आर्थिक पाठबळ दिले होते. त्याचबरोबर डेव्हिड एलिसन यांच्या नेतृत्वाखालील पॅरामाउंट स्कायडान्स कॉर्पोरेशनकडून वॉर्नर ब्रदर्स डिस्कव्हरीसाठी करण्यात आलेल्या ११० अब्ज डॉलरच्या प्रस्तावित व्यवहाराशीही एलिसन यांचा आर्थिक संबंध आहे.
त्यामुळे ओरॅकलच्या अध्यक्षांच्या समभाग विक्री योजनेकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष राहण्याची शक्यता आहे.
सविस्तर आर्थिक विश्लेषण
ओरॅकलची सध्याची परिस्थिती कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रातील गुंतवणुकीचे वाढते प्रमाण आणि त्यातून निर्माण होणारा आर्थिक ताण याचे महत्त्वाचे उदाहरण ठरते. एआयच्या वाढत्या मागणीमुळे डेटा सेंटरची क्षमता वाढवणे कंपन्यांसाठी आवश्यक झाले आहे. मात्र अशा पायाभूत सुविधांसाठी सुरुवातीला मोठ्या प्रमाणावर भांडवल खर्च करावा लागतो.
ओरॅकलसाठी ही गुंतवणूक भविष्यातील व्यवसायवाढीसाठी महत्त्वाची असली, तरी अल्पकालीन काळात रोख उपलब्धतेवर त्याचा परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे खर्च कपात आणि कर्मचारी संख्या कमी करण्यासारखे उपाय कंपनीच्या आर्थिक व्यवस्थापनाचा भाग बनले आहेत.
नोकरकपातीचा अंदाजित खर्च २.८ अब्ज डॉलरपर्यंत वाढणे हे या पुनर्रचनेचे प्रमाण लक्षणीय असल्याचे दर्शवते. आतापर्यंत २.१ अब्ज डॉलर खर्च नोंदवल्यानंतर आणखी ७० कोटी डॉलरचा खर्च अपेक्षित असल्याने कंपनीच्या पुनर्रचना प्रक्रियेचा टप्पा अद्याप पूर्ण झालेला नाही.
ओरॅकलसमोर सध्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रातील संधी आणि त्यासाठी लागणाऱ्या प्रचंड भांडवली खर्चाचा समतोल साधण्याचे आव्हान आहे. डेटा सेंटर विस्तारामुळे भविष्यात व्यवसायाला मोठी संधी मिळू शकते, मात्र त्यासाठी सध्याच्या रोख प्रवाहावर नियंत्रण ठेवणे कंपनीसाठी अत्यावश्यक ठरणार आहे.
नोकरकपातीचा खर्च वाढणे, कर्मचाऱ्यांची संख्या घटणे आणि लॅरी एलिसन यांच्या मोठ्या समभाग विक्री योजनेची घोषणा या तिन्ही घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर ओरॅकलच्या आर्थिक धोरणाकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष राहणार आहे.
