रिलायन्स इंडस्ट्रीजची डिजिटल आणि दूरसंचार कंपनी जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या प्रस्तावित आयपीओला बाजार नियामक सेबीची मंजुरी मिळाली आहे. कंपनी 27 कोटी नवीन इक्विटी शेअर्स जारी करण्याच्या तयारीत असून या सार्वजनिक भागविक्रीमुळे देशातील सर्वात मोठ्या आयपीओंपैकी एक उभा राहू शकतो. आता बाजाराचे लक्ष प्रत्यक्ष लाँचच्या तारखेकडे लागले आहे.
रिलायन्स इंडस्ट्रीजसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या शेअर बाजारातील प्रवेशाला मोठा नियामक टप्पा पार पडला आहे. 28 ऑगस्ट रोजी सेबीने कंपनीच्या प्रस्तावित आयपीओशी संबंधित मसुदा कागदपत्रांना मंजुरी दिली. त्याचबरोबर राष्ट्रीय शेअर बाजाराच्या अधिकृत पोर्टलवरही कंपनीच्या मसुदा रेड हेरिंग प्रॉस्पेक्टसचा दर्जा मंजूर असा दिसू लागला आहे.
मात्र, आयपीओ प्रत्यक्षात गुंतवणूकदारांसाठी कधी खुला होईल, याची अधिकृत घोषणा अद्याप झालेली नाही. बाजारातील अंदाजानुसार, सणासुदीच्या काळात कंपनी हा मोठा इश्यू बाजारात आणू शकते.
27 कोटी नवीन शेअर्स जारी करण्याची तयारी
जिओ प्लॅटफॉर्म्सने आयपीओअंतर्गत दर्शनी मूल्य 10 रुपये असलेले 27 कोटी नवीन इक्विटी शेअर्स जारी करण्याची योजना मांडली आहे. हा संपूर्ण नवीन शेअर्सचा इश्यू असेल.
या प्रस्तावात विद्यमान प्रवर्तक किंवा गुंतवणूकदारांकडून शेअर्स विक्रीचा घटक नाही. त्यामुळे रिलायन्स इंडस्ट्रीज किंवा इतर विद्यमान भागधारक आपली हिस्सेदारी विकत नसून, इश्यूमधून उभारला जाणारा निधी थेट कंपनीकडे जाणार आहे.
जूनमध्ये झालेल्या रिलायन्स इंडस्ट्रीजच्या 49 व्या वार्षिक सर्वसाधारण सभेत कंपनीचे अध्यक्ष मुकेश अंबानी यांनी जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या आयपीओची घोषणा केली होती. त्यावेळी सुमारे 4 अब्ज डॉलर, म्हणजे जवळपास 37,700 कोटी रुपये उभारण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता. प्रत्यक्ष इश्यूचा आकार आणि किंमत पट्टा मात्र पुढील टप्प्यात निश्चित होणार आहे.
किंमत पट्टा अद्याप जाहीर नाही
सेबीची मंजुरी मिळाल्यानंतर आता पुढील महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे अंतिम कागदपत्रे, किंमत पट्टा आणि इश्यूचे वेळापत्रक. कंपनीने प्रति शेअर किंमत अद्याप जाहीर केलेली नाही.
पुस्तकनिर्मिती प्रक्रियेद्वारे किंमत निश्चित केली जाण्याची अपेक्षा आहे. प्रस्तावानुसार जिओ प्लॅटफॉर्म्सचे शेअर्स मुंबई शेअर बाजार आणि राष्ट्रीय शेअर बाजार या दोन्ही प्रमुख बाजारांवर सूचीबद्ध केले जाणार आहेत.
जिओच्या सूचीबद्धतेची योजना अनेक वर्षांपासून
जिओला स्वतंत्रपणे शेअर बाजारात आणण्याची रिलायन्सची योजना नवीन नाही. 2019 मध्ये झालेल्या वार्षिक सभेत मुकेश अंबानी यांनी जिओ आणि रिलायन्स रिटेल या दोन्ही व्यवसायांना पुढील काही वर्षांत शेअर बाजारात आणण्याचा मानस व्यक्त केला होता.
डिजिटल आणि कनेक्टिव्हिटी व्यवसायासाठी होल्डिंग कंपनी म्हणून जिओ प्लॅटफॉर्म्सची स्थापना करण्यात आली. त्यानंतर कंपनीने दूरसंचार सेवांसोबत डिजिटल तंत्रज्ञान, पाचवी पिढीची मोबाइल तंत्रज्ञान सेवा, नेटवर्क सोल्युशन्स आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रात विस्तार केला.
गेल्या वर्षीच्या वार्षिक सभेतही जिओच्या आयपीओचा विषय चर्चेत होता. त्यानंतर कंपनीने 2026 च्या पहिल्या सहामाहीत सूचीबद्धतेची प्रक्रिया पुढे नेण्याचे संकेत दिले होते. जूनमध्ये मसुदा कागदपत्रांच्या प्रक्रियेला वेग मिळाला आणि आता सेबीची मंजुरी मिळाल्याने आयपीओच्या प्रत्यक्ष अंमलबजावणीचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
जिओचा आर्थिक पाया मजबूत
आर्थिक कामगिरीच्या दृष्टीने जिओ प्लॅटफॉर्म्सने मोठा विस्तार नोंदवला आहे. आर्थिक वर्ष 2025 26 मध्ये कंपनीचा महसूल 1,46,885 कोटी रुपयांवर पोहोचला. याच काळात कंपनीचा व्याज, कर आणि घसारा खर्चापूर्वीचा नफा 76,255 कोटी रुपये होता.
करानंतरचा निव्वळ नफा 30,000 कोटी रुपयांच्या पुढे गेला आहे. त्यामुळे कंपनीची नफाक्षमता आणि रोख निर्मिती क्षमता ही आयपीओपूर्वी गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची बाब ठरू शकते.
जून 2026 पर्यंत जिओचा ग्राहकवर्ग 52.4 कोटींपेक्षा अधिक झाला होता. ग्राहकसंख्येच्या आधारावर कंपनी देशातील सर्वात मोठ्या दूरसंचार आणि डिजिटल सेवा कंपन्यांपैकी एक आहे.
दूरसंचारपुरता मर्यादित नाही जिओचा व्यवसाय
जिओ प्लॅटफॉर्म्स हा केवळ मोबाइल सेवा देणारा व्यवसाय राहिलेला नाही. कंपनीकडे पाचवी पिढीची मोबाइल तंत्रज्ञान व्यवस्था, सॉफ्टवेअर, नेटवर्क सेवा आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेशी संबंधित साधने उपलब्ध आहेत.
या तंत्रज्ञानाच्या माध्यमातून मोठ्या उद्योगांसाठी आणि खासगी नेटवर्कसाठी आधुनिक मोबाइल नेटवर्क उभारण्याच्या संधीही कंपनीकडे आहेत. क्लाउड आधारित तंत्रज्ञानाचा वापर करून नेटवर्क सेवा अधिक व्यापक पातळीवर उपलब्ध करून देण्याची क्षमता जिओने विकसित केली आहे.
मुकेश अंबानी यांनी जिओची प्रस्तावित सूचीबद्धता भारतातील तंत्रज्ञान कंपन्यांच्या जागतिक क्षमतेचे उदाहरण ठरू शकते, असे मत व्यक्त केले होते.
रिलायन्स रिटेलचाही वेग कायम
रिलायन्स समूहाच्या व्यापक ग्राहक व्यवसायातही विस्तार सुरू आहे. रिलायन्स रिटेलचा नोंदणीकृत ग्राहकवर्ग 38.7 कोटींपर्यंत पोहोचल्याची माहिती कंपनीकडून देण्यात आली होती.
मागील आर्थिक वर्षात कंपनीने 1.93 अब्ज व्यवहार नोंदवले असून त्यात वर्षभरात 39 टक्के वाढ झाली. स्मार्ट बाजार नेटवर्कने 1,000 स्टोअर्सचा टप्पा ओलांडला आहे. होम आणि पर्सनल केअर व्यवसायातही उद्योगाच्या सरासरीपेक्षा वेगवान वाढ झाल्याचे कंपनीने म्हटले आहे.
आर्थिक वर्ष 2026 मध्ये रिलायन्स रिटेलचा महसूल 11.8 टक्क्यांनी वाढून 3.70 लाख कोटी रुपयांवर पोहोचला.
आता बाजाराचे लक्ष लाँचच्या तारखेकडे
सेबीची मंजुरी मिळाल्याने जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या आयपीओबाबतची सर्वात महत्त्वाची नियामक प्रक्रिया पूर्ण झाली आहे. मात्र, गुंतवणूकदारांसाठी अंतिम किंमत पट्टा, इश्यूची तारीख आणि प्रत्यक्ष मूल्यांकन हे पुढील निर्णय महत्त्वाचे ठरणार आहेत.
जिओचा मोठा ग्राहकवर्ग, मजबूत आर्थिक कामगिरी आणि डिजिटल तंत्रज्ञानातील विस्तार पाहता हा आयपीओ भारतीय भांडवली बाजारातील महत्त्वाच्या घटनांपैकी एक ठरू शकतो. आता रिलायन्सकडून अधिकृत वेळापत्रक जाहीर होण्याची प्रतीक्षा आहे.
